بُردِ مادر یا مادر بورد یا برد اصلی (به انگلیسی: Mainboard or Motherboard) تخته مدار الکتریکی است که بخشهای گوناگون رایانه مانند واحد پردازنده مرکزی، حافظه دسترسی اتفاقی (RAM) و ... بر روی آن سوار میشوند و بلاکهای بسیار کاربردی و مهم دیجیتالی نظیر بایوس (BIOS) در آن قرار گرفتهاند. در کامپیوترهای اپل آن را برد منطقی مینامند. مادربرد اصلیترین بخش یک رایانه به شمار میرود و کار آن کنترل کردن پردازشگر مرکزی و ارتباط دادن آن با قسمتهای دیگر است. خود پردازشگر با هیج کدام از ابزارآلات بیرونی ارتباط مستقیم ندارد و همان طور که از نامش پیداست تنها یک پردازنده است. ارتباط پردازشگر با ابزار خارجی (به جز در موارد معدود) توسط BIOS (بایوس) انجام میگیرد و در حقیقت بین پردازشگر و ورودی/خروجیها همواره یک مدار واسط وجود دارد. اجزا ساختار ظاهری مادربورد شامل مجموعهای از قطعات الکترونیکی مانند خازن، ترانزیستور، مقاومت، دیود، آیسی و ورودیهایی است که روی یک برد الکترونیکی بزرگ چند لایه از جنس سیلیسیم و درصد کمی از چوب قرار میگیرند. روی صفحه مادربورد چندین خط به رنگهای متفاوت دیده میشود که همه قطعات را به هم متصل میسازد و به آنها اصطلاحا باس میگویند. برای کل کامپیوتر، مادربورد، زیربنای اطلاعات و قدرت است. شکل و اندازه مادربورد در طرحهای ان ال ایکس و آ تی ایکس میباشد که دومی بیشتر رایجتر است. یکی از تراشههای مادربورد، "سوپر آی اُ" است که دیسکهای کمکی، صفحه کلید، ماوس و قسمتهای سریال و چاپگر را کنترل میکند. به تراشهٔ سوپر آی اُ به علاوهٔ دو تراشهٔ دیگر به نامهای پل شمالی و پل جنوبی، "چیپ ست مادربرد" گویند که مبنای بسیار خوبی جهت مقایسه مادربردها میباشد. از چیپ ست های معروف به کار رفته در مادربردهای امروزی میتوان اینتل، ایامداِیامدی، ویا و ... را نام برد. روی مادربرد، یک باتری به نام باتری بایوس (به انگلیسی BIOS Battery) وجود دارد. وظیفه این باتری تغذیه مادربرد برای نگهداری و محاسبه زمان و تاریخ سیستم، در مدتی که سیستم خاموش است می باشد. مادربرد حافظهای محدود و فقط خواندنی به نام سی موس (به انگلیسی:C MOS) وجود دارد که اطلاعات فنی اجزاء سخت افزاری و الکترونیکی کامپیوتر را در خود نگه میدارد. در هنگام بوت شدن سیستم، این حافظه اطلاعات حیاتی و تکنیکی لازم را درباره کامپیوتر به سیستم میدهد تا تمامی اجزاء سخت افزاری به درستی شناخته و هماهنگ شوند. سازندگان اصلی مادربورد آسوس (ASUS) گیگابایت تکنولوژی (Gigabyte) اماسآی(MSI) ایسیاس (سیستمهای رایانهای اِیلیتگروپ) (ECS) اینتل (Intel) اِیاِسراک (ASRock) فاکسکان (Foxconn) زوتاک (Zotac) ایویجیاِی (eVGA) بایو استار (BioStar) دیافآی (DFI) جتوی (JETWAY) سوپرمایکرو (Supermicro) ایسر (Acer) ایکسافایکس (XFX) ابیت (Abit) سویو (SOYO) اپاکس (Epox) آلباترون (ALBATRON) سولتک (Soltek) چِینتک (Chainteck) ایاوپن (AOpen) |